Savaria, Sabaria, Szombathely

Szombathely is in het jaar 43 na Christus door de Romeinen gesticht onder de naam Colonia Claudia Savaria, later Sabaria, en het is daarmee de oudste stad van Hongarije. De stad ligt dichtbij de Oostenrijkse grens. De huidige naam van de stad is een samenstelling van de Hongaarse woorden 'szombat' (zaterdag = marktdag) en 'hely' (plaats), en is dus een verwijzing naar een verleden als handelsstad, gebouwd op een plaats waar belangrijke handelswegen samenkwamen.

Nog steeds staat Szombathely in het teken van dagmarkten. In 316 werd de Heilige Martinus Tours, meer bekend als Sint-Maarten, hier in Savaria geboren en daarom wordt op de dag van Sint Maarten, 11 november, elk jaar een grote markt gehouden. Ook in het openluchtmuseum, het Vasi Múzeumfalu, waar bezoekers een indruk kunnen krijgen van de wijze waarop mensen hier in het verleden woonden en werkten, wordt elke zaterdagochtend een markt gehouden met producten van de omliggende boerderijen en producenten.

Het aartsbisschoppelijk paleis en de kathedraal in de binnenstad werden in de achttiende eeuw gebouwd. In een van de zalen van het paleis, de Sala Terana, zijn fresco's te bewonderen van de Hongaarse schilder István Dorfmeister, met afbeeldingen van de Romeinse ruïnes. Ook kan men er een tentoonstelling van religieuze voorwerpen en foto's van de kathedraal van voor de bombardementen in de Tweede Wereldoorlog bezichtigen.

Achter de kathedraal zijn in de ruïnetuin, de Romkert, de overblijfselen van de Romeinse nederzetting Savaria te vinden zoals bijvoorbeeld de goed bewaard gebleven vloermozaïeken. Elders in de stad vindt men de reconstructie van een aan de godin Isis gewijde tempel, het Iseum. Hier worden ook regelmatig operavoorstellingen en concerten gehouden. In de iets verderop gelegen grote synagoge uit 1880 worden ook vaak concerten gehouden.

Sinds 1994 wordt op 16 juni, de dag waarop de beroemde roman Ulysses van de Ierse schrijver James Joyce zich afspeelt,' Bloomsday in Szombathely' georganiseerd. De vader van de hoofdpersoon in Ulysses (Leopold Bloom) is volgens het verhaal in een joodse familie te Szombathely geboren. Aan de gevel van het huis waar in de negentiende eeuw een familie Blum heeft gewoond, is een gedenkplaat en een beeld van Joyce aangebracht.

Excursies: Ják, Jeli arborétum, Gyöngyösfalu

Op twaalf kilometer ten zuiden van Szombathely ligt het dorp Ják met zijn romaanse abdijkerk, een fraai voorbeeld van deze bouwstijl in Hongarije. Het oudste deel van dit monumentale bouwwerk dateert uit het jaar 1220. De kerk onderging na haar vele verwoestingen meerdere restauraties.Tussen 1896 en 1904 werden er restauraties uitgevoerd onder leiding van architekt Frigyes Schulek. Schulek was ook de architect van het Vissersbastion in Boedapest.

Het beroemde kerkportaal met prachtige rond- en spitsbogen, en rankenversiering werd zelfs nagemaakt voor de 'kapel van Ják' (Jáki kápolna) in de in 1896 gebouwde Vajdahunyad-burcht in het stadspark van Boedapest, waar de architect verschillende bouwstijlen van Hongarije in één gebouw probeerde te verenigen.

In de buurt van Szombathely kunnen verder thermaalbaden worden bezocht zoals die in Bük en in Sárvár of men kan in het Jeli arborétum, de botanische tuin vlakbij Kám, de vele rododendronstruiken bewonderen.

Liefhebbers van uitdagende sporten en families met kinderen kan ik het avonturenpark Holdfényliget in Gyöngyösfalu aanbevelen. Hier kunnen verschillende soorten sporten beoefend worden zoals muurklimmen, zorb ball spelen en er is voor alle leeftijdsgroepen een spannende kabelbaan met meerdere moeilijkheidsgraden. Er kan aan wildrafting worden gedaan op de Gyönyöspatak en er worden Indianenkampen georganiseerd. Kinderen kunnen er een interessante wandeling maken over een pad waar ze met blote voeten het gevoel van verschillende materialen zoals steen, natte klei, zand, bazaltsteentjes, stro en nog meer materialen kunnen ervaren.