Van fauvisme tot surrealisme, Joodse avant-garde kunstenaars uit Hongarije

JCK czigany header kl 2Maandag 29 mei 2017 - In het Joods Historisch Museum in Amsterdam staan tot en met 24 september 2017 rond de negentig werken van negentien Hongaarse avant-gardekunstenaars in de schijnwerpers. De tentoonstelling belicht hun vernieuwende schilderkunst uit de eerste helft van de twintigste eeuw, toen het land gebukt ging onder oorlogen, nationalisme en communisme. De meeste kunstwerken waren niet eerder te zien in ons land.

JCK Berény zelfportretOp de tentoonstelling zijn werken te zien van beroemde Hongaarse kunstenaars als Vilmos Huszár, Béla Czóbel, László Moholy-Nagy en Lahos Tihanyi. Van Róbert Berény toont het museum zijn meesterwerk Self-portrait with Top Hat. Enkele kunstenaars waren ook actief in Nederland. Huszár was honderd jaar geleden een van de oprichters van De Stijl. Zie ook: `Huszár van de Stijl` in het Stadsmuseum Harderwijk. Czóbel was betrokken bij de Bergense School en maakte het eerst bekende portret van dichter Adriaan Roland Holst. Ook László Moholy-Nagy woonde en werkte een paar jaar in ons land. Van hem zijn enkele vroege werken te zien.

De kunstenaars werkten in een bloeiend artistiek klimaat in Hongarije. Het land was de eerste helft van de twintigste eeuw een ontmoetingsplaats voor kunstenaars uit Oost- en West-Europa en talloze kunststromingen kwamen hier samen. Kunstenaars experimenteerden met het fauvisme en kubisme uit Frankrijk, het futurisme uit Italië, het expressionisme uit Duitsland en het constructivisme en de cinema uit de Sovjet-Unie.

Groeiend antisemitisme
JCK Scheiber In de tramHet was tegelijkertijd een roerige tijd in Hongarije. Kunstenaars hadden te maken met opkomend nationalisme, de Eerste Wereldoorlog, het uiteenvallen van het Oostenrijks-Hongaarse Rijk, de Tweede Wereldoorlog en het begin van een communistisch regime. Veel kunstenaars hadden een joodse achtergrond en kregen vanaf begin jaren twintig te maken met een groeiend antisemitisme. Ze werden gedreven door een geloof in vooruitgang en een verlangen naar een rechtvaardige wereld, maar werden allen op de een of andere manier slachtoffer van de Holocaust.

De tentoonstelling toont ongeveer negentig schilderijen waarin de experimenteerdrang en de verschillende stijlen samenkomen. Zo is te zien hoe Béla Kádár kubistische landschappen schilderde in de stijl van Chagall en hoe Armand Schönberger het nachtleven in Boedapest vastlegde in een Italiaans-futuristische stijl. Maar ook de sfeer van de tijd komt terug in de kunstwerken. Lili Ország gaf in haar kunst uiting aan de gevolgen van de Holocaust, met grimmige en donkere schilderijen.

De tentoongestelde werken zijn uitgeleend door diverse musea en particulieren in Hongarije en Nederland, waaronder de Hungarian National Gallery en het Joods Museum van Boedapest. Met de Hongaarse kunst bouwt het Joods Historisch Museum voort op eerdere succesvolle exposities van joodse kunstenaars uit Rusland en avant-gardekunstenaars uit Roemenië. Bij de tentoonstelling Van fauvisme tot surrealisme verschijnt bij Walburg Pers een gelijknamige publicatie onder redactie van Joël Cahen, tot oktober 2015 directeur van het Joods Cultureel Kwartier. Van fauvisme tot surrealisme is Cahens afscheidstentoonstelling.

Kunstkabinet
JCK Ország VertrekkerTegelijk met de tentoonstelling wordt in het Kunstkabinet in het museum het werk van een hedendaagse Hongaarse kunstenaar getoond: False Testimony van Hajnal Németh (1972) gaat over de Tiszaeszlár affaire van 1882, ook wel het Hongaarse equivalent van de Dreyfus affaire genoemd. Een moderne opera toont hoe joden ten onrechte de schuld kregen van de verdwijning van een 14- jarig meisje. De foto's die de kunstenaar in samenwerking met historicus Zoltán Kékesi maakte leggen op subtiele wijze het hedendaagse Hongaarse antisemitisme bloot. 

De Hongaarse Salon in Amsterdam organiseert samen met het Joods Historisch Museum op 11 juni een paar rondleidingen op deze tentoonstelling, éen in het Hongaars en één in het Engels. Kijk op het facebook-evenement voor meer informatie. 

> Website Joods Historisch Museum

> Foto`s van linksboven tot onder: Dezsö Czigány, Zelfportret, 1909. Privécollectie // Róbert Berény, Zelfportret met hoge hoed, 1907. Foto: István Füzi. Janus Pannonius Múzeum, Pécs // Hugó Scheiber, In de tram, 1925. Privécollectie, dankzij de bemiddeling van Kieselbach Gallery - Boedapest // Lili Ország, Vertrekker, 1955. Budapest History Museum/Municipal Gallery – Boedapest

Facebookgroepen Hongarije Nederlandstalig

Hieronder ziet u een overzicht van verschillende facebookgroepen van Nederlanders, Belgen en Hongaren die met elkaar communiceren in de Nederlandse taal maar ook in het Hongaars of het Engels. Staat er een facebook-groep niet bij? Stuur uw tip naar:

Nederlandse Ambassade in Hongarije             Wie woont waar in Hongarije            Boekendag Boedapest
Belgische Ambassade in Hongarije   Wonen en leven in Hongarije   Studentenvereniging Hongarije
Hungarian Business Network Nederland   Hongaars-Vlaamse club   KRE Boedapest Neerlandistiek
Nederlandse Vereniging in Hongarije   Stichting Kinderhulp Hongarije    ELTE Boedapest  Neerlandistiek 
Nederlanders en Belgen in Hongarije   Stichting Rex dierenwelzijn Hongarije    Universiteit Debrecen Neerlandistiek
Belgen in Hongarije    Marktplaats Hongarije   Hungária Club 1929
Hongarije Groep   De Hongaarse Taal   Wonen en reizen in Hongarije