• Home
  • Overigen
  • Eten & drinken

Water bij de wijn: Spritzer, Gespritzter, Fröccs!

fr br klaWoensdag 17 juni 2015 - Er zijn Hongaren die zeggen dat fröccs een Hongaarse uitvinding is. Er bestaat in ieder geval wel een legende over een groepje dichters en schrijvers dat in 1842 in de wijnkelder van hun collega en vriend András Fáy in Fót aan het drinken sloeg. Daar was ook Ányos Jeklid, de uitvinder van het sodawater (niet helemaal waar, hij ontdekte wel hoe je het in flessen grootschalig kunt produceren) aanwezig. Deze heren spoten (fröccsenteni = spatten, spuiten) het sodawater van Jeklid in hun glazen met wijn en ze noemden het fröccs. Zo simpel kan het leven zijn.


Maar sodawater (of mineraalwater met bubbeltjes) wordt in veel meer landen bij de wijn gegoten, dus of het echt authentiek Hongaars is, is de vraag. Toch zijn er in Hongarije wel heel veel verschillende en ook moeilijk te onthouden varianten in verhoudingen van water en wijn. Dit in tegenstelling tot Oostenrijk (Gespritzter) en Duitsland (Schorle of Spritzer) waar de verhouding veelal half om half is. Ook hebben de verschillende varianten in Hongarije allemaal prachtige benamingen. Een van de soorten fröccs, met maar liefst negen delen wijn en één deel water, is vernoemd naar de schrijver Gyula Krúdy! Andere mooie namen, vertaald in het Nederlands, zijn bijvoorbeeld: Lange Stap, Heer des Huizes, Burgemeester en Huismeester. De meest gangbare soorten zijn de Lange stap en de Grote en de Kleine fröccs.

frOok al lijkt het fröccs-gebeuren in Hongarije sinds een paar jaar pas een enorme trend te zijn - net als bij de koffiemafia met bebaarde barista’s bestaan er nu ook al speciaal op fröccs gerichte café’s - toch kunnen al die soorten natuurlijk niet zomaar in een korte tijd zijn ontstaan. De legende is dan misschien omstreden, maar op het internet zijn wel een paar oude foto's te vinden van fröccs drinkende Hongaren. En die mooie literaire benamingen kunnen er door schrijvers en dichters, in een fijne roes verkerend, in de loop der tijden spelenderwijs aan zijn toegekend. Attila József bijvoorbeeld schijnt de Kisfröccs ook wel 'Fütty'/'Fluitje' genoemd te hebben. Het woord fröccs komt eind negentiende eeuw voor het eerst in Hongaarse woordenboeken voor (Bron: gasztroszex.blog) dus hoe dan ook drinken Hongaren het al ruim honderd jaar. 

Fröccs kun je met witte wijn of róse samenstellen, maar ook met een lichte rode wijn, zoals portugieser, al wordt die wat minder vaak gedronken. Meestal wordt er huiswijn voor gebruikt, maar je kunt ook aangeven of je een andere wijn als basis wilt. Zeker op warme zomerdagen wordt er veel fröccs gedronken, maar omdat het door de bubbeltjes zo lekker wegdrinkt, en het wat minder zwaar valt dan een glas pure wijn, drinken Hongaren het het hele jaar door. Maar pas op, je wordt er net zo snel dronken van!

Op de Engelstalige website Budapest Agent vindt je een overzicht van meest bekende soorten fröccs, de foto hieronder is van die website. Maar op de Hongaarstalige wikipedia zijn er wel ruim twintig met water en wijn plus nog de vele mengvormen met andere vormen van alcohol en frisdranken te vinden!

>>>> Tom de Smet

>>>> Meer over Hongaarse wijnen, Nederlandstalig, op: Wijn uit Hongarije

>>>> Foto heren aan tafel: GKRTE.hu

fr overz

Facebookgroepen Hongarije Nederlandstalig

Hieronder ziet u een overzicht van verschillende facebookgroepen van Nederlanders, Belgen en Hongaren die met elkaar communiceren in de Nederlandse taal maar ook in het Hongaars of het Engels. Staat er een facebook-groep niet bij? Stuur uw tip naar:

Nederlandse Ambassade in Hongarije             Wie woont waar in Hongarije            Boekendag Boedapest
Belgische Ambassade in Hongarije   Wonen en leven in Hongarije   Studentenvereniging Hongarije
Hungarian Business Network Nederland   Hongaars-Vlaamse club   KRE Boedapest Neerlandistiek
Nederlandse Vereniging in Hongarije   Stichting Kinderhulp Hongarije    ELTE Boedapest  Neerlandistiek 
Nederlanders en Belgen in Hongarije   Stichting Rex dierenwelzijn Hongarije    Universiteit Debrecen Neerlandistiek
Belgen in Hongarije    Marktplaats Hongarije   Hungária Club 1929
Hongarije Groep   De Hongaarse Taal   Wonen en reizen in Hongarije